„Mała stabilizacja” Gomułki – „mała stabilizacja” w Polsce

Nurt reformistyczny wprowadzony zaraz po wydarzeniach z roku 1956 szybko wygasł, a jego miejsce ponownie zajęła polityka silnej ręki. Przyczyn odejścia od liberalizacji należy szukać w samej partii – po wyborach z roku 1957 najistotniejsze stanowiska przypadły tzw. „konserwie” partyjnej. Niemający jeszcze ugruntowanej pozycji na szczycie hierarchii władzy Władysław Gomułka musiał się z ich zdaniem liczyć.

Tym niemniej lata 1956-1958 uznawane są za czasy dobrej koniunktury. Dzięki przesunięciu znacznych nakładów finansowych na budownictwo poprawiła się sytuacja lokalowa. Również dochody realne obywateli stopniowo ulegały poprawie. Był to zatem okres „małej stabilizacji”.

Zapowiedzią zmiany kierunku była już czystka w szeregach partii dokonana w roku 1957. Wtedy to pod hasłem walki z „frakcyjnością” usuniętych zostało około 300 tyś. członków. Równocześnie coraz większy nacisk kładziono na rozbudowę aparatu represji i tajnej policji. Definitywny kres „polskiej drogi do socjalizmu” nastąpił w roku 1959. Na odbywającym się wówczas III Zjeździe PZPR wycofał się z obietnic sprzed trzech lat – wyraził krytykę wobec Kościoła i zapowiedział „socjalistyczną przebudowę wsi”, co w gruncie rzeczy było pewnego rodzaju zakamuflowanym powrotem do idei kolektywizacji...