Na stronie używamy cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich wykorzystywanie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności.
unikalne i sprawdzone wypracowania

Monarchia patrymonialna a stanowa - porównanie

JUŻ 9902 WYPRACOWANIA W BAZIE!

Monarchia patrymonialna i stanowa to dwa typy ustroju monarchicznego właściwego dla dla Europy czasu średniowiecza. Monarchia patrymonialna była ustrojem pierwotnym wobec monarchii stanowej - zaczęła się w nią przekształcać po przezwyciężeniu rozdrobnienia feudalnego w XIII - XIV wieku.

Monarchia patrymonialna była ustrojem, w którym władzę dożywotnio sprawowała jednostka (samodzielnie lub z innymi instytucjami państwowymi), a jej cechą wyróżniającą (od innych monarchii) było to, że monarcha traktował państwo jako własność rodu, z którego pochodził (patrymonium - łac. ojcowizna, majątek spadkowy). Władza monarchy była zwykle wówczas dziedziczna, a monarcha czuł się uprawniony do dokonywania podziału swojego patrymonium (państwa) między swoich synów.

Z monarchią patrymonialną nieodłącznie związany jest system feudalny, w którym jednostka poprzez dobrowolną ugodę uzależnia się od silniejszej jednostki (seniora) - za opiekę zobowiązując się do pewnych świadczeń (majątkowych, czy też wojskowych). W monarchii patrymonialnej król był najwyższym seniorem, który nadawał urzędy i lenna swoim wasalom królewskim - zarówno duchownym, jak i świeckim, co prowadziło do swobodnego dysponowania przestrzenią kraju.

Warto zaznaczyć, że obowiązkami króla było przede wszystkim: w stosunkach zewnętrznych - kwestie wojny i pokoju, stosunki międzypaństwowe i stosunki z Kościołem, w stosunkach wewnętrznych: bezpieczeństwo poddanych, sądownictwo, zwierzchnictwo nad skarbem i wojskiem. 

W związku z traktowaniem państwa jako swojego dziedzictwa, doszło do licznych podziałów poszczególnych krajów - tzw. rozbicia feudalnego. Przezwyciężenie tego rozbicia wiązało się z koniecznością współpracy króla z reprezentacją poszczególnych stanów: duchowieństwa, rycerstwa (możnowładcy, szlachta), mieszczaństwa (stany były wyodrębnioną grupą ludzi dzielącą wspólne przywileje). 

Z upływem czasu coraz większą władzę w państwie uzyskiwało rycerstwo (potem szlachta) - był to stan stosunkowo zamknięty (awans do stanu szlacheckiego następował przede wszystkim poprzez adopcję lub nobilitacją) i stanowił niewielki odsetek społeczeństwa. Szlachta zdobywała coraz większe przywileje i immunitety, co przekładało się na wzrost realnego wpływu na władzę. Wzrost znaczenia stanów spowodował, że król został zmuszony został do szukania wśród nich poparcia celu zdobycia środków finansowych lub tworzenia wojsk - doprowadziło to do powstania zgromadzeń stanowych. Od tego momentu król nie mógł rządzić, jak dotychczas, dysponując państwem jako rodzinnym dobrem, ale musiał brać pod uwagę interesy szerszej grupy swoich poddanych.

Podobne wypracowania