Na stronie używamy cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich wykorzystywanie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności.
unikalne i sprawdzone wypracowania

Prawo zwyczajowe a prawo precedensowe - porównanie

JUŻ 9902 WYPRACOWANIA W BAZIE!

Prawo zwyczajowe jest stałym i jednolitym prawem, które obowiązuje na danym terenie i powstało w drodze tradycji i zwyczajów. Prawo zwyczajowe nie pochodzi od sądów czy innych instytucji państwowych, jest ono wytworem społeczeństwa, które z biegiem lat samo reguluje pewne normy i aspekty prawne na drodze zwyczajów. Jest to prawo niepisane, które powstało bardzo dawno temu, pierwsze elementy prawa zwyczajowego pojawiły się w starożytnym Rzymie, a nawet i Mezopotamii. W Rzymie prawo zwyczajowe nosiło nazwę consuetudo – oznaczało zwyczaje przodków. 

Prawo zwyczajowe wraz z rozwojem państwowości ulegało stopniowej kodyfikacji i pisemnemu utrwaleniu. Prawo zwyczajowe odegrało istotną rolę w kontaktach międzynarodowych, dzięki czemu na świecie mogły utrwalić się pewne normy i prawa powszechnie obowiązujące bez pisemnych ustaleń czy ponadnarodowych instytucji. 

Prawo zwyczajowe polega na kultywowaniu zwyczaju lub też obyczaju, który utrwalony został na przestrzeni wielu lat i sprawdził się jako obowiązująca norma. 

Społeczeństwo ufało prawu zwyczajowemu i stosowało się do jego zaleceń bez nakazów instytucyjnych. 

Społeczeństwo sprawdzone na przestrzeni wieków samo potrafiło wytworzyć normy prawne, które wrosły jak korzenie w ziemię i stanowiły trzon, spoiwo idealnego porządku. 

Do prawa zwyczajowego zaliczyć można również zwyczaj międzynarodowy, który oznacza zgodę poszczególnych państw na prawo regulujące względem siebie i swojej działalności kontakty i handel. 

Prawo precedensowe, tzw. case law – prawo sądowe, oznacza prawo tworzone za pomocą instytucji państwowych lub terytorialnych np. sądów, sędziów itd. Prawo precedensowe tworzone jest przez powołane instytucje lub ciała legislacyjne. Takie prawo ma charakter precedensowy, zwany inaczej common law – prawo wspólne, cechujące kraje anglosaskie. 

Prawo precedensowe stosuje się w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Common law to prawo wspólne, które zawierać może prawo zinstytucjonalizowane i egzekwowane za pomocą sądów, a także prawo zwyczajowe. 

Prawo precedensowe jest próbą dopracowania ogółu zestawu praw i norm, korzysta więc ze wszystkich dotychczasowych teorii prawa, syntezując je i tworząc zbiór praw wspólnych. 

Samo słowo precedens oznacza wyrok sądowy, tak więc prawo precedensowe jest prawem stricte uzależnionym od wyroków sądowych.

Tworzenie się prawa precedensowego uznać należy za przejaw cywilizowania się i upaństwowienia struktur terytorialnych, gdzie prawo mogło mieć charakter prawa zwyczajowego. 

Zarówno prawo zwyczajowe, jak i prawo precedensowe do dzisiaj jest wykorzystywane i w wielu krajach.

Podobne wypracowania